Дүйсенбі, 23 Мамыр 2016 00:00

Тоқтамыстық кәсіпкер Жеңіс тойын ұйымдастырды

Автор 
Бағалау
(0 Дауыс)

Бабалар ерлігі бүгінгі ұрпақ жадында қайтпас қайсар рух, елдік жолындағы ержүректік, найқалмас намыс иесі жаужүрек жауынгер бейнесінде өшпес өнеге, тұғырлы тарих болып сақталып келеді. Оларға арналып қашалған ескерткіштер, рухты оятатын әндер, олар туралы жарық көрген кітаптар мен деректі фильмдер сәби жанарында ұлтжандылық сезімдерін дамытуда. Сондықтан қан кешкен майдангерлерді еске алу осы ұрпақ үшін міндет емес, құрмет деп танығанымыз абзал болар. Сондай құрметті бұл жолы Тоқтамыс ауылдық округінен көріп қайттық.

         Жырақта жатса да береке, бірлігінен айнымай, бауырындағы ағайынды ұйыстырып, бөктеріндегі малдан шашау шығармай келе жатқан бұл округте те дәстүрден айнымай, қалыптасып қалған үлгі боларлық үрдіс бар екен. Ол-ауылдың шаруақожалықтарының жыл сайынғы 9 мамыр – Жеңіс күнін өткізуді өз мойындарына алып, демеушілік жасауы. Кең жүрек кәсіпкерлер ауылдың мерекелік шарасын өз мойындарымен көтеріп қана қоймай, ұлттық спорт түрлерінен түрлі сайыстар өткізіп, қомақты жүлделер тағайындайды. Тағы бір қызығы бұл іс шара жылма-жыл кәсіп иелері арасында эстафета түрінде жалғасын үзбей, жанданып, тіпті, өзара бәсекелестіктің де туындап келе жатқандығын байқағандай болдық.Сонымен, биылғы іс шараның тізгіні «Нұржан» шаруақожалығының жетекшісі Нұрсейіт Бақытхан Серікжанұлына тапсырылған екен.

         Салтанатты шара әуелі «Батырлар аллеясынан» бастау алып, ауыл әкімі Ақылтай Қалиоллаұлы өңірдегі 8 тыл ардагерлерін құттықтап, құрмет көрсетті. Марапаттау рәсімінде ауылдың үлкендеріне арнайы жыр жолдары арналып, сазды сәлемдер жолданды. Оның ішінде қыздар триосы мен балалар хоры, арнайы қойылым мен балғын бүлдіршіндердің орындауындағы қазақ биі көрермен көпшілікке мерекелік көңіл-күй сыйлады. Сондай-ақ, жиналған қауым аталған ауылдан соғысқа аттанған майдангерлер бабалары  мен бүгінгі күні өмірден озған тыл ардагерлерінің әрқайсысының есімдерін атап, еске алды. Еске алу Оспанов Нүрсейт ұрпақтары түсірген асқа ұласты.

         Түйебалуандар тартысы

         Түстен кейін ауыл қонақтары мен тұрғындар «Бәйгетөбеге» бет алып, ұлттық спорт түрлерін тамашалады. Жанкүйердің ықыласына ие болған додаларға шолу жасайтын болсақ, ел назарына әуелі белділердің белдесуі ұсынылды. 70 келге дейінгі салмақтағы бозкілем шеберлері арасынан Жақсылықов Ерасыл мен тоқтамыстық Қанатов Аян білектілерге еселерін жібермей ІІІ орын тұғырына көтерілсе, ІІ орынды Семей қаласының атынан қатысқан Оразалин Темірлан жеңіп, І орын жауырыны жерге тимеген семейлік Тұрсынғазин Нұрғали есімді балуанға бұйырды. Бұдан кейін спортсүйер қауым апайтөс түйебалуандардың да тартысын тамашалай алды. Бұл бәсекеде тоқтамыстақ балуандардан Құрманғожин Нұрасыл ІІІ орын иеленіп, Санияров Табиғат ІІ орыңды жеңді. Бұл жолы семейлік Қалибек Айбек доданың түйебалуаны атанды.

         Желден озған жүйріктер марапатталды

         Бұл шараның тартысты сайыстарының бірі жаяу жарыс болды. Желаяқтар бәсекеге түскен бұл спорт түріне ауыл тұрғындары қатысқандықтан болар, «Бәйгетөбе» алаңы тіпті, қыза түсті. Сонымен, 50 жастан жоғары әйелдер арасында Жақыманова Күләндан ІІІ орын иеленсе, Әзімбаева Бақытжан ІІ орыннан көрініп, Ауханова Мунира мәре сызығын бірінші болып кесті. Ал, жастар арасында Жағыпарова Айнұр ІІІ орынды қанжығалап, Ахметжанова Камшат ІІ орынды місе тұтты. І орын Ахметова Әйгерімге бұйырды. 50 екшеген ерлер арасында желден озған жүйріктер қатарынан Тлебалдин Жобалай дара шығып, ІІІ орын марапаты тапсырылса, Әбіш Ақылтай көпті шаң қаптырып, жүлделі ІІ орын иегері атанды. Бұл жолдың бас жүлдесі Құмбаев Тілеуханның еншісінде кетті. Жастар да жалындады. Олардың ішінде Павлодар облысының намысын жыртып келген Өміржанов Тілектес ІІІ орынды, Жақсылықов Ерасыл ІІ орынды, Қабдешов Әділет І орынды иеленді.

          Алып күш иелері олжаға кенелді

         Білектілердің тартысы да көрерменге көзайым болды. Айтар болсақ, жиналған жұртшылыққа қой көтеру мен арқан тартысы сайыстары қызықтырды. Оны жеңімпаздарға деген халықтың қошеметі мен қолдауынан танығандай болдық. Сонымен, сайыстардың қорытындысы бойынша қой көтеруге оннан астам азаматтар ниет білдіріп, нәтижесінде Рымбаев Ернұр 45 рет көтеріп, мәртебесі асқақтады. Жеңімпаз үздік жетістігі үшін өзі көтерген қойды арқалап кетті. Арқан тартысының да жеңімпаздары осы сәтте анықталды. Төрт команда қатысқан тартыста Тоқтамыс округінің 1984 жылғы түлектері ІІ орын биігінен көрініп, «Машан бөктері» командасы қарсыластарын қапы қалдырып, І орынды иеленіп қайтты.

         Сәйгүліктер көмбені шаңға көмді

         Ұлттық спорт ішіндегі ат спорты қазақ халқының арқасын қоздырып, қанын қыздыратын, жүйріктердің бабы мен бағын анықтайтын бірегей  дода. Соның ішінде бұл күндері тай жарысы, құнан жарысы, аламан бәйге додалары дами түсіп, қарқын алып келеді. Десек те, ат спортының жорға жарысы, аударыспақ, қыз қуу сияқты түрлері өңірімізде кенже қалып бара жатқандай көрінеді.

         Тоқтамыстағы тай жарысы туралы сөз өрбітетін болсақ, су жұқпас сәйгүліктер арасынан Қайнардан келген М. Дүйсенбековтің «Ақбайпақ» атты тұлпары озып ІІІ орын иеленсе, Қарауыл ауылынан келген М.Сәрсекеевтің «Назқоңыры» ІІ-ші келді. І орын жүлдесі тоқтамыстық Ошанов Оралдың «Тұмар» атты тұлпары иеленді.

         Құнандар да жарыс көркін қыздырды. Бұл жолы Ошанов Оралдың «Ботагөз» деген жүйрігі ІІІ келсе, осы округтен А.Ахметовтың «Ханторысы» көмбеге ІІ-ші жетті. Аталған қашықтық бойынща Медеу ауылынан С.Сүлейменовтің «Бәйтерек» атты тұлпары көмбеге озып келіп, І орынды еншіледі.

         Ең тартысты өткені аламан бәйге болды. Себебі, озған жүйріктің иесіне автокөлік тігілген болатын. Аламанның қорытындысы бойынша А.Абдилдиннің «Нұртөбелі» ІІІ орын тұғырынан көрінсе, Айнабұлақ ауылынан келген Мауқаев Жанарбектің «Найза» аталатын жүйрігі ІІ орынды қанжығалады. Қарауыл ауылынан келген Сағатов Қанаттың «Кербез» атты тұлпары доданың дүлдүлі атанып, ВАЗ-2107 автокөлігінің кілті табысталды.

         Ақындар айтысы Тоқтамыс тауларында жаңғырды

         «Нұржан» шаруықожалығының жетекшісі Бақытхан Серікжанұлының Жеңістің 71 жылдығына арнап ауылдастарына дайындаған тосынсыйы да бар екен. Ол тау бөктерінде өткен дала сахнасында бұрындары болмаған айтыс өнерін тарту етті. Айтыс болғанда қандай айтыс дерсіз, облыстық айтыс! Семей «Халықтық ақындар орталығының» мүшелерінен құрылған айтыскерлер дүйім халыққа сөз тартысын ұсынып, қошеметке кенелді. Жалпы саны 6 айтыскер бақ сынасты. Олар Семей қаласынан келген ерке ақын Рыскүл Досжанова, Жаңа Семей ауданы Ақбұлақ ауылының намысын кеудесіне түйген Айбек Жеңісқазин, Тарбағатай ауданының түлегі Қуандық Кенжебекұлы, Қытай халық республикасынан келген сөз зергері Жүрсінгүл Мұратқызы, семейлік дүлдүл ақын Қуанған Серік, Жарманың жалынды жасы Қуаныш Нұржанов сөз таластырды. Айтысты белгілі жас ақын, бірнеше республикалық жазба ақындар мүшәйраларының жеңімпазы Біржан Ахмер жүргізді. Ақындардың сөз бәйгесіне Семей «Халықтық ақындар орталығының» жетекшісі Серік Молдабеков, айтыскер ақын Жанарбек Торайғыров, ауыл әкімі Ақылтай Садырбай және аудандық басылым редакторы қазылық етті. Жұптардың кезекпе-кезек өлең тартысынан кейін ақтық сынға Жүрсінгүл Мұратқызы мен Қуанған Серік шығып, бас жүлдені Серік еншіледі. Ақындардың бәрі дипломдармен марапатталып, ақшалай сыйлық иеленді.

 

         Ту тіккен Тоқтамыстай батырдың елі осылайша мереке сәнін салтанатқа айналдырды. Бұл күннен біз аядай ғана ауыл болса да қаймағы бұзылмаған салтымызды сақтап, ұлтқа тән мінезді, әдеп пен тағылымды өнеге етіп жүргенінің куәгері болдық. Ұлттық спорт түрлері, ұлттіқ өнер, ұлттық болмыс бұл шараның бояуын асырғаны анық. Ел деп еміренген ерлердің еңбегі осындай болуы керек шығар...71 жылдығын өткерген Жеңіс күніне орай ұйымдастырылған шараға округ әкімі бастаған атқамінерлер, қараша халық жомарттық танытқан «Нұржан» шаруақожалығының жетекшісі Бақытхан Серікжанұлына алғыстарын білдіріп жатты. Келер жылғы іс-шараның байрағы «Шаһмардан» шаруақожалығына тапсырылды. Бізде осы үлгілі үрдістің үзілмесіне тілектестік білдіріп қайттық.

 

Нұржан БАЙТӨС

«Абай елі»

Қарауыл-Тоқтамыс

Оқылды 2973 рет Соңғы өзгеріс Дүйсенбі, 23 Мамыр 2016 08:37
Пікір қалдыру үшін тіркелу

Біз туралы

Бас редактор: Байтусов Нуржан Мейзханович   

Тілшілер:  Сарсенбина Анар Қабдуалиқызы

Тілшілер: Рақымбекқызы Тоғжан 

Компьютерде теруші: Дукенбаева Баян 

 

 

Сайт материалдарымызды пайдаланғанда дереккөзге сілтеме көрсету міндетті.

Авторлар пікірі мен редакция көзқарасы сәйкес келе бермеуі мүмкін.

Жарнама мен хабарландырулардың мазмұнына жарнама беруші жауапты.

Соңғы жаңалықтар

Жазылу

Жаңалықты сізге жеткіземіз!
Скачать шаблоны Joomla бесплатно.
Создать личный сайт на Joomla!