Ұлылық бар, даналық бар, мұрат бар,
Шың аталған қырат бар.
Бірақ соның бәрінен,
Биік тұрған бір күш бар.
Дидарына жер де ұүштар, күн құштар,
Ол-нәзіктік, мәңгі шуақ, нұры құт,
Сарқылмайтын жылылық,
Ол- тірліктің қуаты,
Әйел атты ұлылық!
Ана жүрегіндей мейірімі төгіліп, күн нұрының шапағы шашылған, көгілдір көктемнің шуақты мерекесінің бірі-8 наурыз халықаралық әйелдер мерекесіне орай аудандық мәдениет үйінде мерекелік салтанатты кеш өтті. Кеш шымылдығы «Шыңғыстау» ұлт аспаптар оркестрінің «Шаңды жорық» күйімен күмбірлете ашылды. Аудан әкімі Тұрсынғазы Жантұяқұлы абзал аналарды, ақ жаулықты әжелерді, қыз-келіншектерді меркелерімен құттықтап, ақжарма лебізін жеткізді.
Аналары мен қыздары белсенді елдің мемлекеті мен әлеуеті, экономикасы да мығым болмақ. Әйел-ана, әйел-қайраткерлер қажыр-қайратының арқасында қоғамның әр саласында ерлермен бірге тізе қосып, жауапты қызметтер атқаруда. Бұл кеште кәсіпкер аналар мен өнерде, білім саласында биік белестерді бағындырып жүрген аналар ерекше ілтипатқа ие болды. Атап айтсақ, есімі аталып, марапаттауға ие болған жандардың бірі ауыл шаруашылығы саласында үздік еңбек сіңірген «Қуат» шаруа қожалығының жетекшісі - Тілеубике Шырахметқызы. Сонымен қатар мәдениет саласындағы үздік еңбегі үшін Зәйра Кәріпжанова аудан әкімінің Алғыс хатымен марапатталса, білім саласындағы үздік еңбегі үшін ұлағатты ұстаз Бекбосынова Қайникамал мерейге бөленді.
Осыдан соң залдағы барлық аналарға аудан әкімінің атынан гүл шоқтары табыс етіліп, құрмет көрсетілді.
Келесі кезекте жерлесіміз, Евразия Ұлттық университетінің оқытушысы, саяси ғылымдар докторы, профессор Нәубат Қалиев сахна төріне шығып, тебірене сөз сөйлеп, ақ жаулықты аналарға жылы лебізін білдірді. Ал аналар мерекесіне орай асқаралы 60 жасқа толып отырған жерлесіміз Абай ауданының және Шығыс Қазақстан облысының «Құрметті азаматы», «Парасат» және «Барыс» орденінің иегері, тарих ғылымдарының докторы, Еуразия Ұлттық университетінің ректоры, академик-ғалым, танымал қоғам қайраткері, жерлесіміз Сыдықов Ерлан Бәтташұлының атынан залда отырған үлкен аналардың иықтарына ақ жаулықтың жабылуы мереке ажарын аша түсті.
Кезек мерекелік концертке ұласып, халықаралық фестивальдардың лауреаты Нұрбек Өмірбеков «Абайдың елі» әнін асқақтата орындаса, Республикалық «Шабыт» фестивалінің лауреаты Қайрат Қабышев Абай бабамыздың «Сегіз аяқ» әнін шырқап көрерменнің құлақ құрышын қандырды.
Қасиетті Абай жерінен шыққан ақын, ғалым, сазгер, қоғам қайраткерлері, меценат, өнер иелері қаншама! Солардың бірі де берегейі, мемлекеттік «Дарын» жастар сыйлығының лауреаты, бүгінде Еуразия Ұлттық университетінің оқытушысы, Архат ауылының тумасы, ақын жерлесіміз Қалқаман Сарин аналарға арнаған жыр шумақтарын оқып берді. Ал Н.Тілендиевтің күйіне қойылған «Аққу» биін билеген «қаламқастық» бишілерге көрерменнің ыстық ықыласы ерекше болды.
Сахна төрінен орын алған тағы бір жерлесіміз, әнші, өнертанушы, ҚР еңбек сіңірген әртісі, профессор, «Кәусар» мәдени-танымдық бірлестігінің жетекшісі Кенжеғали Мыржықбай «Бақыт құшағында» және «Маржан қыз» әндерін тарту етті.
Жасынан домбыраны жанына серік етіп, жиырма жылдан астам уақыт аралығында айтыс өнерінде қара сөзден қамшы өрген, талай республикалық жыр додаларында топ жарған арқалы ақын, филология ғылымдарының кандидаты, Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті қазақ әдебиеті кафедрасының доценті - Серікзат Дүйсенғазы да жыр маржанын төгілтті.
Лена Әбдіхалықованың «Өмір деген» әнін нақышына келтіре шырқаған Қазақстан Республикасына еңбегі сіңген мәдениет қызметкері Тамара Көзбаеваға да көпшілік қошеметі мол болды. Астана қаласынан арнайы келген жас әнші, ЕҰУ-нің студенті Мөлдір Ерназар Абайдың «Көзімнің қарасы» әнін әуелетсе, ЕҰУ қызметкері, «Еуразия» вокалды-инструменталды ансамблінің жетекшісі, Құрманғазы атындағы халықаралық байқаудың лауреаты, танымал күйші, жерлесіміз Айбек Бекбосын мен танымал дәстүрлі әнші Ерлан Рысқали ән мен күйден шашу шашып көңілдерге шуақ сыйласа, ҚР –ның «Мәдениет саласының үздігі» Жанат Хайсина «Өсиет» термесін орындап, ұлттық киім нақыштары айшықталды. Қазақстанға еңбегі сіңген қайраткер, «Абай ауданының құрметті азаматы», Шыңғыстаудың бұлбұлы Бақыт Шағатаева «Бұлбұл» әнін шырқап жиылған жұртшылық әсем дауыстың әлдиінде тербелді. Концерт соңында жігітерден құралған квинтет қырмызы қыздарға арнап әдемі ән жолдаса, «Қаламқастық» өнерпаздар «Ана» әнімен баршаны тәнті етті.
Осындай тартымды да тағылымды, әсерлі кеш сыйлаған аудан әкіміне, елдің игі жақсыларына ел аналарының алғыстары шексіз.
ЕЛ МАҚТАНЫ ЕР АҒА ТУҒАН ЕЛДЕ
Аналар мерекесі қарсаңында Абай ауданының және Шығыс Қазақстан облысының «Құрметті азаматы», «Парасат» және «Барыс» орденінің иегері, тарих ғылымдарының докторы, Еуразия Ұлттық университетінің ректоры, академик-ғалым, танымал қоғам қайраткері, жерлесіміз Сыдықов Ерлан Бәтташұлы да 60 жылдық мерейтойына орай туған жерге ат басын тірей келген еді.
«Сүйер ұлың болса сен сүй, сүйсінерге жарар ол» деп данышпан Абай бабамыз айтқандай, кейінгі жылдары ғана «Қаламқас» ансамблінің шығармашылық өрісін кеңейтуге зор үлес қосып, Астана қаласына шақырып, үлкен концерт берулеріне көмек көрсеткені, барлық шығынды өзі көтеріп алғандығы Ұлылар еліне деген перзенттік пейілден туған үлкен махаббатының дәлелі іспетті. Сондай-ақ Қарауылда зәулім қонақ үйін тұрғызып, ел игілігіне ұсынғаны да «Туған жерге тағзым» акциясы аясында атқарған елеулі ісінің жарқын айғағы емес пе?!
Қашанда туған жердің туын биіктетіп, ел абыройын асқақтатып жүрген ұрпақтарын Абай елі әспеттеп, құрмет көрсетіп, төбелеріне көтеруден еш жалыққан емес. Аудандық мәдениет үйіне иін тіресе жиылған Абай елі жұртшылығы кешегі күні ауданның дамуына зор қызмет еткен, кемеңгер, текті аға Бәтташ Сыдықовтың тұяғын тағатсыздана күтті. Еңбектеген баладан еңкейген ақсақалына, ақ жаулықты аналарына дейін «баламыз келеді» деп елеңдеген мерейлі күнде елінің мақтанышына айналған, күллі Алаш жұртының ақ таңына балаған Ерлан ұлдарын көруге асыққан еді.
Осылайша туған жерге деген жүрегі алып-ұшып Ерлан Бәтташұлы да келді. Қалың қауым ұлдарын құшақ жая қарсы алды. Аудан әкімі Тұрсынғазы Жантұяқұлы құттықтау лебізін білдіріп, иығына Абайдың бейнесі бар зерлі шапан жауып құрмет көрсетті.
«Болар елдің батыры бірін-бірі батыр дейді» демекші, ақын Төлеген Жанғалиев текті ұлға, ғалым інісіне арнап жыр оқыса, М.Әуезовтің тәрбиесін көрген елдің қадірменді ақсақалы Манатай Толғанбаев, туысы Сәкен Есімжанов, майдангер жазушы, ұлылардың ізін басып, дәстүрін жалғастырған Кәмендей текті атаның ұрпағы, ауданның мәдениет, тілдерді дамыту, спорт және дене шынықтыру бөлімінің бас маманы Елдар Оразалин, балалық шақтың базарын бірге татысқан досы әрі сыныптасы, аудандық білім бөлімінің бас маманы Бектөлеу Имантай арнау жырларын оқып, иығына шапан жапты. Ал, сахна төріне көтерілген бір топ сыныптастары атынан Зайтуна Ғалымова «арғымақтай жүрісіңнен жаңылма» деп тілек айтып, ескерткіш сый табыс етті.
Келген қонақтардың қатарынан ҚР Ұлттық академиялық кітапхананың басшысы Үмітхан Мұналбаева, ақын Маржан Ершу, «Шалқар» радиосының бас редакторы Серік Сейітман, Семейдегі «Абай» мұражайының директоры Болат Тұрысбеков те жүрекжарды лебіздерін білдіріп, Ерлан Бәтташұлын асқаралы 60 жас мерейтойымен құттықтады. Осылайша, «Ел ағасыз болмайды, тон жағасыз болмайды» дегендей, ұлылардың жалғасы болған Ерлан Сыдықовтай мерейтой иесіне арналған мерекелік кештен Абай елі жұртшылығы ізгілік пен сыйластықтың, мәдени-руханияттың қайнар бұлағынан сусындай тарасты.
РУХАНИ ҚАЗЫНАМЫЗ МОЛАЙДЫ
Кітап - руханияттың кәусар бұлағы. Қай елдің, қай халықтың болмасын оның мәдени деңгейі, сауаты әрине кітаппен байланысты. Абай бабамыз дәлелдеп кеткендей, мәдениеттің шыңы ол - мәртебелі кітап. Ерлан Бәтташұлы бастаған қонақтар аудандық кітапханаға ат басын бұрып, кітапхана директоры Рыс Молдаханаованың таныстыруынан соң сыйға тартылған кітаптар презентациясының куәсі болды.
Баға жетпес байлық, үлкен мұра - 7 000 дана кітапты М.Әуезов атындағы орталық кітапханаға тарту еткен мемлекет және қоғам қайраткері, ірі саясаткер, дипломат, ғалым, Еуразиялық экономикалық комиссияның энергетика және инфрақұрылым министрі, бір туар жерлесіміз Тайыр Аймұхамедұлы Мансұровтың есімі Қазақстан, Ресей мемлекеттеріне жақсы таныс.
Кітапхананың бір бұрышына эстетикалық талғамға сай әсемделіп, көркеліп жинақталған 7 000 дана кітап көздің жауын алады. Абай еліне деген осынау зор құрметтің иесі Тайыр Мансұров жайлы қысқаша тоқталар болсақ, Қазақстанның Ресей Федерациясындағы төтенше және өкілетті елшісі болған, Сыртқы істер министрлігінің айрықша тапсырмалар жөніндегі елшісі қызметтеріне тағайындалған. 2003-2007 жылдары солтүстік Қазақстан облысының әкімі болған. Бірнеше монографиялық еңбектердің авторы. ІІ дәрежелі «Достық», «Құрмет» ордендерімен, Ресейдің «Достық» орденімен, медельдармен, Қазақ ҚСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет грамотасымен марапатталған. Қазіргі уақытта Еуразиялық экономикалық комиссияның энергетика және инфрақұрылым министрі лауазымын атқарады. Саржал ауылындай ата –бабасының шыққан жерін, олардың рухтарына тағзым етіп жүретін текті ұрпақтың осынау сыйы абайлықтарды зор қуанышқа бөлегені хақ. Әрине, Ерлан Сыдықов, Ғарифолла Есім, Нәубат Қалиев, Әуезнұр Қаженов, Еркін Байғабыл, Серікзат Дүйсенғазы, Қалқаман Сарин, Ерлан Рысқали, Айбек Бекбосын сынды тағы бір топ қонақтар мен оқушылар қызыға да тамсана тамашалаған кітап әлемін кітапхананың балалар бөлімінің меңгерушісі Оразова Серікгүл Әбенайқызы түсініктеме бере отырып, таныстырып өтті. «Бұл өте құнды кітаптар»,-дейді ол. «Атап айтсақ, ғалымның Мәскеуден басылып шыққан «Қазақстан Президенті Н.Назарбаев. Мәңгілік достық стратегиясы Қазақстан- Ресей» атты үш тілде шыққан кітабына байырғы достығы ажырамаған көршілес Ресей мемлекетінің бұрынғы президенті Б.Ельциннің хаты бұл үлкен еңбекке зор баға бергені айғақталып тұр. Ірі саясаткер Қазақстан-Ресей қатынастары туралы көптеген маңызды монографияларды жазды. Соның бірі «Қазақстан және Ресей егемендену кірігу стратегиялық әріптестік тәжірибесі» атты кітап 1999 жылы Қазақстан баспасынан аудармамен жарық көрді. Сондай-ақ қазағымыздың алты Алаштың ардақтысының бірі, елші Нәзір Төреқұловтың өмірі мен өнегесін жарқыратып жазып, кейінгі ұрпаққа керек алтын қазынаға айналып тұр. Өзінің еңбектері мен өзге ұлт әдебиеті мен мәдениетінің інжу-маржандарының кітаптары, атап айтсақ, ұлы Абай бабамыздың, жыр алыбы Жамбылдың, мақтанышымыз Мағжанның шығармалары бар», - деді ол сөзін жалғастырып.
Кітапхананың бір бұрышына жинақталып қойылған Ерлан Сыдықовтың шығармалары да рухани құндылығымызды паш еткендей. Сыйға тартқан кітаптары да бір төбе. Осыдан соң тілектестік білдірушілер арасында Ұлттық академиялық кітапхананың бас директоры Мұналбаева Үмітхан Дәуренбекқызы және философия кафедрасының меңгерушісі, ҚР ҰҒА академигі Ғарифолла Есім жылы лебіздерін білдіріп, пікірлерін айтып өтті. Осы игілікті шараға мұрындық болып келген Ерлан Бәтташұлына халқы дән риза еді. Алғыс арқалаған қонақтарға арнап «Ақсұңқар» ақындар сыныбының шәкірттері жыр арнаса, аудан әкімі Тұрсынғазы Жантұяқұлы кітапханаға 7000 дана құнды кітаптар тарту еткені үшін Тайыр Мансұровты «Алғыс хатпен» марапаттап, аманат етіп тапсыруды ұсынды.
Бүгін бізде ұлан-асыр қуаныш,
Жыл құсындай жетті бізге жылы ағыс.
Кітапхана қоры мыңдап көбейді,
Тайыр атам тағы жасап ұнар іс.
Мұрындық боп игілкті шараға,
Мол қуаныш сыйлап тұрған балаға.
Мақтанышы ұлы Абай елінің,
Мың сан алғыс Ерлан сынды ағаға.
Мұналбаева Үмітхандай апамыз,
Сізге де біз жырдан шашу шашамыз.
Астанада арқа сүйер сіз барда,
Кітап іздеп кімге алақан ашамыз,-деп жырдан бұлақ ағызған Диана, Жалғас, Іңкәр сынды жас ақындарға қонақтар қошеметі мол болды. Барлық оқушыларға қолтаңбаларын беріп, ағалық баталарын арнаған қонақтар ұлылар еліне келген сапараларын ауданның тарихи-өлкетану мұражайын тамашалауымен тәмамдады.
- S. Өткен аптаның дидары осындай болды. Рас, мерекелік күндерге дөп келген бұл мерейлі шаралар Абай елінің руханият саласын тағы бір мәрте байытып, жаңа белеске шығарды десек қателеспейміз. Бұл ретте аталмыш игілікті іс-шараларды өз деңгейінде ұйымдастыра білген аудан әкімдігі мен ауданымыздың көзіқарақты зиялы қауымының да қосқан үлесі мол екені даусыз. Түйе айтсақ, бұл күндердегі орын алған игілікті іс өңіріміздің бүгінгі буын өскелең ұрпағы үшін һәм ертеңіміз үшін де керек-ақ. «Бітер істің басына жақсы келер қасына» демекші, астана шаһарынан ат терлетіп келген Ерлан Бәтташұлының 60 жылдық мерейтойы осылайша Абай елінің абыройын тағы бір мәрте еселеді.
Сыйластығымыз сарқылмай, көрер қызық-қуаныштарымыз таусылмасын, ағайын!
Анар СӘРСЕНБИНА,
«Абай елі»