Халиолла Құнанбайұлының қайда жерленді?
Өткенде «Дидар» газетінде «Шыңғыстаудың тарихи орындарын аралап қайтты» деген мақала жарияланған болатын. Мақалада Халиолла Құнанабайұлы зираты жөнінде көнекөз қарияларымыз бен кейбір абайтанушылар Халиолла Жидебайда, Ақшоқыда жерленген деген әртүрлі пікірлер айтып жүргендігін жазған болатынбыз.
Халиолла жөнінде дерек аз болғандықтан, оның жерленген жері жөнінде Қазақ Ұлттық Университетінің ректоры Ерлан Сыдықовқа, «Отырар» кітапханасының директоры, профессор Тұрсын Жұртбайға, Абай қорық-мұражайынның директоры, ғылым кандидаты Жандос Әубәкіровке хабарласуға тура келді.
Бірнеше күннен кейін Жандос Әубәкіров Абайдың жақын туыстарының бірі Мінаш Архамқызы Ысқақованың «Ұлы Абайға адалдық» атты кітаптың Архам Ысқақовтың 122 беттегі естелігін көшіріп мұражайға жіберді. Онда былай жазылған: «Халиолла Омбыда бір жыл қызмет етіп тұрып, ақыры сол қайғыдан жүдеп, науқасқа шалдығып, қайтыс болады. Құнанабай кісі жіберіп Халиолланың сүйегін алғызып, Шыңғыс тауындағы қыстау «Сарқатын» деген жерге қояды».
Біздің көшбастаушымыз Серікқкзы Шабданов сол «Сарқатын» деген жердің етегінде, Күнкенің зиратынан 200 метрдей ал Айқыздың зираты мен қора-жайынан 500 метрдей жерде орналасқан зиратты көрсеткен болатын. Басқа зираттарға қарағанда оның биіктігі аласалау келген, еніде кішкене екен, жастау адамға арналған сияқты болып көрінді.
«Мен Ахат Шәкәрімұлы Құдайбердиевпен көп араладым, ол кісі шешесі Күнкеге келіп, құран бағыштап отыратын, содан ол кісі маған Күнкенің бейітінен 200 қадамдай таудың етегіне қарай орналасқан осы зират Халиолланыкі деп көрсеткен»- дейді шешірелі қария Серікқазы Шабданов.
Демек, Шыңғыстаудың ішінде С.Шабданов көрсеткен «Сарқатын» деген жердегі Халиолланың зираты шындыққа жанасады деп ойлаймыз.
Малгаждар ЖҮНІСЖАНОВ
Семейдің облыстық тарихи-өлкетану
мұражайының филиал меңгерушісі.
Абай ауданы.